Meneer Mayer, als we het over kunstmatige intelligentie hebben, denken de meeste mensen aan chips en software. Wat heeft dit allemaal met plaatmateriaal te maken?
Stephan Mayer: „Datacenters bestaan voor een groot deel uit plaatstaal. Daar staan de serverracks waarin de computers zijn ondergebracht. Vervolgens de ventilatie- en koelsystemen en ten slotte de stroomtoevoer met schakelkasten, transformatorstations en andere installaties. “Voor TRUMPF, als fabrikant van werktuigmachines, is dit een enorme groeimarkt, omdat plaatverwerkers met onze machines de meest uiteenlopende onderdelen voor datacenters produceren – en de vraag is momenteel groot.”
Meneer Ley, ZIEHL-ABEGG produceert ventilatoren. Welke rol spelen datacenters inmiddels voor uw bedrijf?
Joachim Ley: „Een heel grote. Onze traditionele activiteiten zijn ventilatie, klimaatbeheersing en koeling van gebouwen. De afgelopen jaren is de koeling van datacenters sterk toegenomen. Inmiddels zijn beide bedrijfstakken elk goed voor ongeveer een derde van onze omzet. Ik ga ervan uit dat datacenters binnen de komende twee jaar ons grootste marktsegment zullen worden. Op dit gebied zijn we in een aantal regio’s op de wereld marktleider. Dat weerspiegelt zich ook in onze groeicijfers: vorig jaar zijn we met twaalf procent gegroeid, en dit jaar verwachten we een groei van ongeveer 20 procent.”
Bij de koeling van datacenters spelen de ventilatoren van ZIEHL-ABEGG een belangrijke rol.
Wat betekent deze groei voor uw productie?
Ley: „We moeten onze capaciteit aanzienlijk uitbreiden. Daarvoor hebben we een extra investeringspakket van 90 miljoen euro voor de komende 24 maanden goedgekeurd. Het gaat echter niet alleen om het plaatsen van nog meer machines. We willen vooral door automatisering en een hogere efficiëntie meer produceren. Daarbij spelen de geïntegreerde oplossingen van TRUMPF een belangrijke rol – van de software en geautomatiseerde magazijnsystemen tot de machines zelf.”
Welke onderdelen produceert u concreet met TRUMPF-technologie?
Ley: „In onze Duitse fabrieken produceren we een groot aandeel van onze plaatwerkonderdelen zelf. Daartoe behoren bijvoorbeeld steunplaten waarop de ventilatoren worden gemonteerd, en zogenaamde inlaatmondstukken, die belangrijk zijn voor de luchtstroom. Voor ons zijn betrouwbaarheid, flexibiliteit en een goede service van cruciaal belang. "Onze klanten verwachten immers dat we ook bij een sterk stijgende vraag betrouwbaar kunnen leveren."
Meneer Mayer, welke machines zijn er nodig voor dergelijke componenten?
Mayer: „Bij datacenters hebben we vaak te maken met grote, vlakke onderdelen van vrij dun plaatstaal. Hiervoor zijn met name stans- en stans-lasermachines geschikt. Deze kunnen niet alleen plaatwerk snijden, maar bijvoorbeeld ook ventilatiesleuven maken of schroefdraad aanbrengen. Hierdoor komen er geen verdere stappen meer aan te pas. Daarnaast zijn er zwenkbuigmachines die grote plaatwerkstukken geautomatiseerd en uiterst nauwkeurig buigen. Tegenwoordig kunnen we deze processen aan elkaar koppelen. "Van de ruwe plaat tot de kant-en-klare gebogen component verloopt de productie vervolgens grotendeels automatisch."
Automatisering loont vooral bij grote aantallen. ZIEHL-ABEGG levert echter aan zeer uiteenlopende klanten. Hoe valt dat te rijmen?
Ley: „Juist daarin ligt een van de grote sterke punten van de TRUMPF-oplossingen. Een datacenterklant heeft misschien wel 2.000 identieke ventilatoren nodig. Een verwarmings- en ventilatie-installateur bestelt daarentegen misschien maar drie of vijf stuks. We moeten beide opdrachten zo kostenefficiënt mogelijk kunnen uitvoeren. Daarvoor hebben we installaties nodig die zonder veel instelwerk op verschillende componenten kunnen worden afgestemd. “Wat mij een paar jaar geleden tijdens een bezoek aan de TRUMPF Smart Factory in Chicago vooral heeft geïmponeerd, is hoe naadloos de software samenwerkt met de machines – van de productieplanning en het maken van programma's tot het magazijnbeheer en het optimale gebruik van materialen.”
Mayer: „Vroeger werd vooral geautomatiseerd op plaatsen waar jarenlang dezelfde onderdelen werden geproduceerd, bijvoorbeeld in de automobielindustrie. Als u daarentegen meerdere keren dagelijks tussen verschillende onderdelen moet wisselen, wordt automatisering een hele uitdaging. Daar werken we juist intensief aan. We investeren jaarlijks ongeveer 40 miljoen euro in softwareontwikkeling. Ons doel is om nieuwe componenten te kunnen produceren met zo min mogelijk programmeer- en instelwerk. "Zo blijven ook kleine hoeveelheden rendabel."
Stephan Mayer: „Plaatwerkbedrijven produceren met onze machines onderdelen voor datacenters. En de vraag is momenteel groot.”
Meneer Ley, de vraag naar datacenters neemt momenteel razendsnel toe. Bestaat er geen gevaar dat er een AI-zeepbel ontstaat en dat de sector met overcapaciteit komt te zitten?
Ley: „Deze kwestie houdt ons erg bezig. Elke uitzonderlijke groeicyclus komt op een gegeven moment ten einde, vaak met overcapaciteit tot gevolg. De cruciale vraag is wanneer dat gebeurt. Optimisten verwachten dat de groei weliswaar zal afnemen, maar nog lang zal aanhouden. Voorzichtiger schattingen gaan uit van twee tot vier jaar. Wij gaan er zelf vanuit dat de hausse nog minstens drie jaar zal aanhouden. Anders zou onze investeringsberekening niet kloppen. Dit wordt ook bevestigd door het feit dat veel aangekondigde investeringen daadwerkelijk worden gerealiseerd. "Toch zorgen we ervoor dat we breed gepositioneerd blijven en niet afhankelijk worden van één enkele markt."
Mayer: „Ik ben ook optimistisch. De bouw van datacenters vereist enorme investeringen in infrastructuur en energievoorziening. Natuurlijk kunnen politieke beslissingen of andere onverwachte ontwikkelingen de markt beïnvloeden. Maar op het gebied van AI staan we op veel terreinen nog in de kinderschoenen – bijvoorbeeld bij beeldverwerking of robotica. Daarom ga ik ervan uit dat deze ontwikkeling ons nog lang zal blijven vergezellen.”
Wat moet Duitsland doen om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk van deze toegevoegde waarde in eigen land wordt gecreëerd?
Ley: „We moeten onze sterke punten niet onderschatten. Duitsland beschikt nog steeds over uitstekende onderzoeksinstellingen, universiteiten en innovatieve bedrijven. Natuurlijk moeten we uitdagingen zoals hoge arbeidskosten, bureaucratie en het tekort aan geschoold personeel aanpakken. Maar we moeten de kansen beter herkennen en er samen aan werken om ze te benutten.”
Mayer: „We moeten vooral verder blijven investeren in innovatie, automatisering en efficiëntie. Wat de arbeidskosten betreft zijn we niet concurrerend ten opzichte van China. Het is dan ook des te belangrijker om ervoor te zorgen dat de afstand niet te groot wordt. Gewoon verder gaan als altijd is niet meer voldoende. Daarom moeten we technologisch beter zijn en onze productiviteit verhogen. Bij ZIEHL-ABEGG zien we hoe dat kan lukken: door te investeren in moderne productie blijft de industriële toegevoegde waarde ook in Duitsland concurrerend.”
Het interview werd afgenomen door Ramona Hönl.
